Sərgi haqqında
Fotoşəkil çəkmək üçün demək olar ki, heç nə lazım deyil: işıq keçirməyən qutu, obyektivin yerində kiçik bir deşik və işığın iz qoya biləcəyi bir səth. Kamera-obskura fotoqrafiyadan əsrlərlə qədimdir, amma prinsipi dəyişməyib. Linzasız, elektronikasız və avtomatikasız geriyə işıq, zaman və kameranın arxasındakı insanın səbri qalır. «Heçlikdən Kamera» bu sadəliyi məhdudiyyət kimi qəbul edib onu öz metoduna çevirən Azərbaycan və ABŞ müəlliflərini bir araya gətirdi.
Ani nəticəyə köklənmiş mədəniyyətdə vaxt tələb edən proseslər səmərəsiz, hətta lazımsız görünə bilər. Pinhole ani nəticəyə müqavimət göstərir: bir təsvirin yaranması günlər, hətta aylar çəkə bilər, nəticəni nə tam proqnozlaşdırmaq, nə də dərhal görmək olur. Fotoqraf şərtləri müəyyən edir, amma nəticəni tam idarə etmir. Sərgi tamaşaçını yavaşlamağa və fotoqrafiyanı nəticə kimi deyil, proses kimi görməyə dəvət edirdi. Divarlarındakı çaplar sadəcə çəkilməyib — onlar əllə hazırlanıb və qaranlıqda, səbr, kimya və zamanla aşkarlanıb.
Üç amerikalı fotoqraf onilliklərin təcrübəsinə söykənən işlər təqdim etdi: Edward Levinson-un Tokioda keçirdiyi onilliklər ərzində çəkdiyi Yaponiya şəhərləri; Jeff McConnell-in tarixi Van Dyke üsulu ilə çap olunmuş küçə etirazları; və Stefan Killen-in Nyu-Yorku — iynə deşiyindən görünən eyni şəhərin otuz ili. Onların yanında Bakı fotoqraflarının işləri və Kamil Guliev-in 2026-cı ilin mayında BCOP-da apardığı üç həftəlik pinhole master-klasında çəkilmiş şəkillər asılmışdı. İştirakçılar kameralarını özləri yığdılar, onlarla şəhəri çəkdilər və neqativlərini BCOP laboratoriyasında özləri aşkarladılar. Onların hamısı sərgidə iştirak etdi.
«Heçlikdən Kamera» Bakı Fotoqrafiya Mərkəzinin ilk ictimai sərgisi oldu. O, BCOP-u xəritəyə saldı və göstərdi ki, aşağıdan gələn təşəbbüs — bir laboratoriya, bir master-klas, öz kameralarını düzəltmiş bir qrup insan — şəhərin incəsənət mənzərəsində layiqli yer tuta bilər.